Quảng Ninh được định hướng trở thành trung tâm dịch vụ, du lịch quốc tế của Việt Nam vào năm 2030. Ảnh: Đỗ Phương

Du lịch quốc tế trở thành động lực tăng trưởng chủ đạo

Điểm nổi bật nhất của quy hoạch là việc xác lập vai trò trung tâm của ngành du lịch trong mô hình phát triển tương lai của Quảng Ninh.

Từ một địa phương có thế mạnh về khai thác tài nguyên du lịch biển đảo, Quảng Ninh được định hướng trở thành trung tâm dịch vụ, du lịch quốc tế của Việt Nam vào năm 2030 và từng bước vươn lên vị thế trung tâm du lịch biển hàng đầu khu vực vào năm 2050.

Theo quy hoạch, đến năm 2030, Quảng Ninh dự kiến đón từ 28-30 triệu lượt khách, trong đó có khoảng 9-10 triệu lượt khách quốc tế. Đến năm 2050, lượng khách có thể đạt 40-45 triệu lượt, với 13-15 triệu lượt khách quốc tế.

Những con số này cho thấy quy mô phát triển du lịch không còn giới hạn ở Vịnh Hạ Long mà hướng tới hệ sinh thái du lịch đa dạng gồm nghỉ dưỡng biển đảo, du lịch tàu biển, du lịch văn hóa, tâm linh, du lịch sinh thái, thể thao biển và công nghiệp văn hóa.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030, trong đó Quảng Ninh được xác định là cực tăng trưởng du lịch quan trọng của vùng Bắc Bộ.

Hình thành chuỗi điểm đến di sản - biển đảo quy mô quốc tế

Khác với cách phát triển theo từng địa phương riêng lẻ trước đây, quy hoạch mới hướng tới tổ chức không gian du lịch theo các hành lang và cụm liên kết quy mô lớn.

Trong cấu trúc phát triển "3 hành lang, 4 vùng, 5 trung tâm động lực", vùng biển đảo gồm Vân Đồn - Cô Tô - Vịnh Hạ Long được xác định là không gian phát triển du lịch đặc thù, đóng vai trò hạt nhân của kinh tế du lịch biển. Đây sẽ là khu vực tập trung các sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch sinh thái biển đảo, thể thao biển và các dịch vụ du lịch quốc tế.

Đáng chú ý, quy hoạch đặt mục tiêu kết nối Vịnh Hạ Long với quần thể danh thắng Yên Tử và di sản thương cảng Vân Đồn để hình thành một trục du lịch văn hóa - di sản đặc sắc.

Việc liên kết các giá trị thiên nhiên, lịch sử, tín ngưỡng và văn hóa được kỳ vọng sẽ tạo ra những sản phẩm du lịch có chiều sâu, gia tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách.

Trong bối cảnh du lịch toàn cầu đang chuyển mạnh từ tham quan đơn thuần sang trải nghiệm văn hóa và bản sắc địa phương, lợi thế sở hữu đồng thời di sản thiên nhiên thế giới, trung tâm Phật giáo Trúc Lâm và hệ thống di sản biển đảo giúp Quảng Ninh có điều kiện để xây dựng thương hiệu điểm đến khác biệt so với nhiều địa phương trong khu vực.

Xây dựng thành phố di sản và trung tâm kinh tế biển Đông Nam Á

Tầm nhìn đến năm 2050, Quảng Ninh không chỉ hướng tới mục tiêu tăng trưởng du lịch mà còn định vị là "thành phố gắn với di sản mang tầm quốc tế", trung tâm kinh tế biển của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Trong đó, Hạ Long tiếp tục được xác định là trung tâm động lực phát triển du lịch quốc tế, công nghiệp văn hóa, đổi mới sáng tạo và kinh tế số. Vân Đồn được định hướng trở thành trung tâm du lịch cao cấp, dịch vụ hiện đại và kinh tế biển mang tầm quốc tế.

Trong khi đó, quần thể Yên Tử - Vịnh Hạ Long - thương cảng Vân Đồn sẽ giữ vai trò hạt nhân văn hóa, di sản và công nghiệp văn hóa của toàn vùng.

Đáng chú ý, quy hoạch nhấn mạnh nguyên tắc phát triển lấy con người và di sản làm trung tâm. Điều này cho thấy định hướng phát triển của Quảng Ninh không chỉ dựa trên mở rộng đô thị hay gia tăng quy mô kinh tế, mà hướng tới mô hình tăng trưởng bền vững, trong đó bảo tồn di sản, phát huy giá trị văn hóa và nâng cao chất lượng sống của người dân được xem là nền tảng cho sức cạnh tranh dài hạn.

Nếu được triển khai hiệu quả, quy hoạch mới sẽ tạo cơ sở để Quảng Ninh chuyển từ vị thế một trung tâm du lịch hàng đầu Việt Nam trở thành đô thị biển - di sản có sức hút quốc tế, đóng vai trò cửa ngõ du lịch và kinh tế biển quan trọng của khu vực Đông Bắc Á và Đông Nam Á.

Tuấn Đông