Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Thị Hoa Mai dẫn đầu đoàn công tác Việt Nam tham dự và chia sẻ nhiều bài học thực tiễn quý báu tại Hội nghị quốc tế “Du lịch xanh tuần hoàn tại các nước thành viên CICA”

Du lịch xanh và tuần hoàn: Xu thế tất yếu toàn cầu

Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Fuad Naghiyev, Chủ tịch Cơ quan Du lịch Quốc gia Cộng hòa Azerbaijan khẳng định, du lịch bền vững và xanh là định hướng cốt lõi để đảm bảo tương lai lâu dài của ngành trước các thách thức toàn cầu và biến đổi khí hậu.

Ông Fuad Naghiyev, Chủ tịch Cơ quan Du lịch Quốc gia Cộng hòa Azerbaijan phát biểu khai mạc Hội nghị

Hiện nay, du lịch là lĩnh vực ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển kinh tế của Azerbaijan, nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Tổng thống Ilham Aliyev và Phó Tổng thống thứ nhất Mehriban Aliyeva. Ông Fuad Naghiyev nhấn mạnh: "Thành công của ngành du lịch không nên chỉ được đánh giá bằng số lượng khách du lịch mà còn phải được đo lường bằng những giá trị mang lại cho cộng đồng địa phương và tác động tích cực đối với thiên nhiên."

Đặc biệt, việc Azerbaijan đăng cai Hội nghị COP29 (năm 2024) và lần đầu tiên đưa sáng kiến “Ngày Du lịch” vào chương trình nghị sự đã nâng tầm vai trò của ngành trong các cuộc thảo luận khí hậu quốc tế. Trước những thách thức chung như cạn kiệt tài nguyên và áp lực lượng khách, Chủ tịch Cơ quan Du lịch Azerbaijan kêu gọi các quốc gia thành viên tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm để hướng tới sự phát triển bao trùm.

Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Thị Hoa Mai tham dự Hội nghị

Việt Nam đặt cộng đồng ở vị trí trung tâm, lấy văn hóa làm nền tảng

Phát biểu tại hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Thị Hoa Mai cho rằng câu hỏi quan trọng đối với tương lai của ngành du lịch toàn cầu là làm thế nào để du lịch có thể góp phần tạo ra những điểm đến nơi văn hóa bản địa, đời sống cộng đồng và trải nghiệm của du khách cùng hỗ trợ và nâng đỡ lẫn nhau.

Theo Phó Cục trưởng, đối với Việt Nam, du lịch không chỉ là hoạt động thu hút du khách mà còn là công cụ tạo cơ hội phát triển cho cộng đồng địa phương, bảo tồn di sản văn hóa, cải thiện sinh kế và tăng cường sự thấu hiểu giữa các nền văn hóa.

Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Thị Hoa Mai phát biểu tại Hội nghị

Chính phủ Việt Nam luôn xác định du lịch cộng đồng là một trong những trụ cột quan trọng của phát triển du lịch bền vững. Định hướng này được thể chế hóa rõ nét trong Luật Du lịch, Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030, Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Phó Cục trưởng Nguyễn Thị Hoa Mai chỉ rõ, các cộng đồng địa phương không nên chỉ là những người thụ hưởng thụ động từ du lịch mà phải trở thành chủ thể tham gia và làm chủ quá trình phát triển du lịch. Trên tinh thần đó, Việt Nam đã triển khai đồng bộ nhiều chính sách hỗ trợ người dân từ hạ tầng, kỹ năng nghề, khởi nghiệp cho đến việc trao quyền tham gia quản lý điểm đến.

Những mô hình thực tiễn tạo tiếng vang của Việt Nam

Để minh họa cho cách tiếp cận lấy người dân làm gốc, Phó Cục trưởng Nguyễn Thị Hoa Mai đã giới thiệu 3 mô hình tiêu biểu của Việt Nam tới bạn bè quốc tế:

• Làng nhà sàn sinh thái Thái Hải (Thái Nguyên): Điển hình thành công về bảo tồn di sản sống với mô hình “3 cùng” (cùng ăn chung một nồi, cùng tiêu chung một túi, cùng sinh sống trong không gian cộng đồng), giúp gìn giữ nguyên vẹn bản sắc văn hóa người Tày và tạo thu nhập bền vững.
• Làng văn hóa du lịch cộng đồng Lô Lô Chải (Tuyên Quang): Minh chứng cho việc du lịch khơi dậy niềm tự hào dân tộc và củng cố bản sắc. Khi cộng đồng được trao quyền và đóng vai trò trung tâm, bảo tồn kiến trúc và nghệ thuật truyền thống của người Lô Lô đã trở thành nền tảng cho sự thịnh vượng.
• Mô hình du lịch thích ứng thời tiết tại Tân Hóa (Quảng Trị): Địa phương vốn chịu thiên tai lũ lụt đã sáng tạo nên hệ thống nhà phao thích ứng biến đổi khí hậu, kết hợp khai thác hang động Tú Làn. Đây là ví dụ tiêu biểu cho việc gắn kết phát triển du lịch với nâng cao khả năng chống chịu trước các thách thức môi trường.

Từ thực tiễn này, Phó Cục trưởng nhấn mạnh du lịch không nên biến cộng đồng thành những “sản phẩm du lịch”, mà phải trao quyền để người dân tự kể câu chuyện của mình, bảo vệ di sản của mình và quyết định tương lai của chính mình. Du lịch cần được nhìn nhận như một mối quan hệ đối tác giữa cộng đồng và du khách.

“Khi người dân địa phương được hưởng lợi từ du lịch, họ sẽ có thêm động lực để bảo vệ các giá trị văn hóa và thiên nhiên. Khi cộng đồng tự hào về di sản của mình, du khách sẽ có được những trải nghiệm chân thực và sâu sắc hơn. Và khi du khách tôn trọng văn hóa và môi trường địa phương, các điểm đến sẽ phát triển bền vững hơn.” - Phó Cục trưởng nêu ý kiến.

Kết thúc bài phát biểu, Phó Cục trưởng bày tỏ Việt Nam tin tưởng tương lai của ngành du lịch lấy cộng đồng làm trung tâm, lấy văn hóa làm nền tảng và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững để tạo nên những điểm đến giàu bản sắc và tăng trưởng bao trùm.

Các quốc gia thành viên thúc đẩy hành động chung

Hội nghị cũng chứng kiến nhiều bài tham luận sâu sắc từ các nước thành viên CICA. Bà Yomna Elbaha, Thứ trưởng Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập chia sẻ về dự án tái thiết đô thị từ dưới lên (bottom-up) tại thành phố lịch sử Esna, giúp tăng đôi lượng khách nhờ khai thác văn hóa bản địa và đặc biệt là trao quyền cho phụ nữ điều hành kinh doanh. Trong khi đó, đại diện Bộ Du lịch Campuchia kêu gọi các nước CICA tăng cường kết nối, chuyển đổi số và đầu tư vào hạ tầng xanh để biến di sản thành cơ hội bền vững cho người dân.

Một số diễn giả thuyết trình tại Hội nghị

Trong khuôn khổ sự kiện, các đại biểu cũng đã đi sâu thảo luận nhiều chuyên đề mang tính thời sự như: “Tính tuần hoàn trong Du lịch: Tái khám phá Tri thức Bản địa tiềm ẩn”; “Làm cho Giá trị Tuần hoàn trở nên rõ ràng: Thiết kế, Thị trường và Ý nghĩa”; “Từ Thực tiễn đến Chính sách: Thúc đẩy các Vòng tuần hoàn tại địa phương”... mở ra những tư duy mới cho việc định hình bức tranh du lịch bền vững tại khu vực châu Á.

Trung tâm Thông tin du lịch/Phòng Lữ hành