Nghị quyết 57-NQ/TW: Động lực thúc đẩy chuyển đổi số ngành du lịch
(Ảnh minh họa tạo bởi AI)
Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia mở ra một định hướng chiến lược mới, tạo động lực quan trọng để ngành du lịch chuyển từ ứng dụng công nghệ đơn lẻ sang phát triển một hệ sinh thái du lịch số hiện đại, thông minh và dựa trên dữ liệu.
Nghị quyết 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là “đột phá quan trọng hàng đầu”, là động lực chính để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới phương thức quản trị quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Đây là cuộc cách mạng sâu sắc, toàn diện trên tất cả các lĩnh vực, được triển khai quyết liệt, kiên trì, đồng bộ, nhất quán và lâu dài với những giải pháp đột phá, mang tính cách mạng. Người dân và doanh nghiệp được xác định là trung tâm, chủ thể, nguồn lực và động lực chính; Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, kiến tạo và tạo môi trường thuận lợi cho phát triển.
Đối với du lịch, tư duy này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bởi du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, có tính liên ngành, liên vùng và xã hội hóa cao, với sự tham gia của doanh nghiệp, hộ kinh doanh, người lao động và cộng đồng dân cư. Một hành trình du lịch có thể liên quan đến hàng chục loại dịch vụ, từ vận tải, lưu trú, ăn uống, vui chơi giải trí, mua sắm đến văn hóa, thể thao và các dịch vụ bổ trợ. Vì vậy, chuyển đổi số ngành du lịch không thể chỉ dừng ở việc xây dựng một vài ứng dụng hay số hóa một số thủ tục hành chính, mà phải hướng tới kết nối toàn bộ hệ sinh thái, hình thành một nền du lịch vận hành dựa trên dữ liệu và công nghệ.
Từ số hóa hoạt động sang chuyển đổi mô hình phát triển
Thời gian qua, ngành du lịch đã có nhiều bước tiến tích cực trong chuyển đổi số. Các địa phương và doanh nghiệp đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xây dựng website, ứng dụng du lịch thông minh, bản đồ số, thanh toán không tiền mặt, vé điện tử, thuyết minh tự động, thực tế ảo... Nhiều điểm đến đã bắt đầu khai thác dữ liệu để phân tích thị trường, theo dõi hành vi du khách và nâng cao hiệu quả xúc tiến, quảng bá.
Tuy nhiên, nhìn tổng thể, chuyển đổi số trong du lịch vẫn thiếu sự tập trung. Dữ liệu còn nằm rời rạc giữa các lĩnh vực, giữa cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp; khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu chưa đồng đều; chưa tạo thành hệ sinh thái thống nhất. Việc ra quyết định trong quản lý và kinh doanh du lịch chưa thực sự dựa vào dữ liệu thời gian thực.
Tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW đặt ra yêu cầu phải thay đổi căn bản cách tiếp cận này. Chuyển đổi số cần được xem là một phương thức phát triển mới, trong đó dữ liệu trở thành nguồn lực quan trọng, công nghệ trở thành công cụ tạo năng suất và đổi mới sáng tạo trở thành động lực nâng cao năng lực cạnh tranh.
Với ngành du lịch, điều đó đồng nghĩa với việc chuyển từ “số hóa” sang “quản trị dựa trên dữ liệu”. Mọi quyết định quan trọng - từ quy hoạch điểm đến, đầu tư hạ tầng, phát triển sản phẩm, quản lý dòng khách, xúc tiến thị trường đến dự báo nhu cầu - cần từng bước được hỗ trợ bởi dữ liệu và các công cụ phân tích hiện đại.
Dữ liệu - nền tảng của du lịch thông minh
Một trong những định hướng có ý nghĩa trực tiếp nhất của Nghị quyết 57-NQ/TW là xác định thể chế, nhân lực, hạ tầng, dữ liệu và công nghệ chiến lược là những nội dung trọng tâm, cốt lõi của phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Đối với du lịch, dữ liệu cần được xác định là hạ tầng mềm quan trọng của ngành. Một hệ thống cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia có khả năng kết nối dữ liệu từ cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, điểm đến và các nền tảng dịch vụ sẽ tạo ra năng lực mới cho cả quản lý nhà nước và hoạt động kinh doanh.
Trên nền tảng đó, ngành du lịch có thể từng bước tích hợp thông tin về điểm đến, cơ sở lưu trú, doanh nghiệp lữ hành, vận tải, dịch vụ vui chơi giải trí, sự kiện, dòng khách và thị trường. Khi được chuẩn hóa và kết nối, dữ liệu có thể trở thành công cụ để phân tích hành vi du khách, dự báo xu hướng, nhận diện thị trường tiềm năng và đánh giá hiệu quả các chương trình xúc tiến.
Xa hơn, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu lớn có thể giúp hình thành các hệ thống dự báo nhu cầu du lịch, dự báo lượng khách theo mùa, phân tích cảm xúc của du khách trên mạng xã hội, phát hiện sớm các vấn đề về chất lượng dịch vụ và hỗ trợ cơ quan quản lý đưa ra quyết định nhanh hơn, chính xác hơn.
Đây cũng là cơ sở để tiến tới xây dựng “bản sao số” (digital twin) cho các điểm đến trọng điểm, cho phép mô phỏng dòng khách, năng lực phục vụ, tình trạng hạ tầng và các kịch bản phát triển. Trong tương lai, quản lý điểm đến có thể chuyển dần từ phản ứng sau khi vấn đề xảy ra sang dự báo và chủ động điều tiết.
Trí tuệ nhân tạo mở ra phương thức mới trong quảng bá du lịch
Nếu dữ liệu là nền tảng thì trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ là một trong những công cụ quan trọng để khai thác giá trị của dữ liệu. Với đặc thù ngành du lịch phụ thuộc lớn vào thông tin, hình ảnh, nội dung và trải nghiệm cá nhân hóa, AI có thể tạo ra những thay đổi sâu sắc trong hoạt động xúc tiến, quảng bá.
AI có thể hỗ trợ ngành du lịch phân tích lượng lớn thông tin trên môi trường mạng để nhận diện xu hướng, đánh giá hình ảnh điểm đến và nắm bắt tâm lý du khách theo từng thị trường. Công nghệ cũng cho phép tự động hóa việc sản xuất và phân phối nội dung đa ngôn ngữ, cá nhân hóa thông điệp quảng bá theo từng nhóm khách hàng và từng giai đoạn của hành trình du lịch.
Thay vì quảng bá một thông điệp giống nhau đến tất cả du khách, ngành du lịch có thể xây dựng các chiến dịch truyền thông dựa trên dữ liệu: khách Hàn Quốc được gợi ý các sản phẩm nghỉ dưỡng biển, du lịch gia đình, golf và ẩm thực; khách Ấn Độ được tiếp cận các sản phẩm du lịch cưới, MICE, nghỉ dưỡng cao cấp và du lịch tâm linh; khách châu Âu được giới thiệu các hành trình khám phá văn hóa, di sản, thiên nhiên và du lịch bền vững; trong khi khách Mỹ được gợi ý các trải nghiệm khám phá, lịch sử, văn hóa, ẩm thực và hành trình dài ngày. AI sẽ giúp chuyển hoạt động xúc tiến từ “quảng bá đại trà” sang “tiếp thị chính xác và cá nhân hóa”.
Đây là cơ hội để nâng cao hiệu quả quảng bá thương hiệu du lịch quốc gia, đồng thời tối ưu nguồn lực xúc tiến trong bối cảnh cạnh tranh điểm đến ngày càng gay gắt.
(Ảnh minh họa tạo bởi AI)
Hình thành hệ sinh thái du lịch số lấy du khách làm trung tâm
Một định hướng quan trọng khác của Nghị quyết 57-NQ/TW là đặt người dân và doanh nghiệp ở vị trí trung tâm, chủ thể, nguồn lực và động lực chính của chuyển đổi số.
Đối với ngành du lịch, điều này đòi hỏi chuyển đổi số phải tạo ra giá trị trực tiếp cho du khách và doanh nghiệp. Mục tiêu cuối cùng không phải là có nhiều ứng dụng, mà là tạo ra một hành trình du lịch thuận tiện, liền mạch và thông minh.
Một hệ sinh thái du lịch số hiệu quả cần cho phép du khách có thể tìm kiếm thông tin, lựa chọn điểm đến, xây dựng lịch trình, đặt phòng, đặt vé, mua tour, thanh toán, trải nghiệm dịch vụ và chia sẻ hành trình trên một không gian số thuận tiện. Các dịch vụ có thể được cá nhân hóa theo sở thích, ngân sách, thời gian và hành vi của từng người.
Đối với doanh nghiệp, dữ liệu và nền tảng số giúp tiếp cận khách hàng trực tiếp hơn, giảm chi phí marketing, nâng cao khả năng quản trị và mở rộng thị trường. Đối với cơ quan quản lý, hệ sinh thái này tạo ra nguồn dữ liệu phong phú để theo dõi thị trường, đánh giá hiệu quả chính sách và quản lý điểm đến.
Như vậy, chuyển đổi số sẽ tạo ra sự kết nối ba chiều giữa Nhà nước - Doanh nghiệp - Du khách, trong đó dữ liệu là dòng chảy kết nối toàn bộ hệ sinh thái.
Động lực để đổi mới phương thức quản lý ngành
Nghị quyết 57-NQ/TW cũng đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản trị quốc gia. Đây là một gợi mở quan trọng đối với quản lý nhà nước về du lịch.
Trong giai đoạn mới, cơ quan quản lý cần chuyển dần từ quản lý dựa trên báo cáo truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu; từ phản ứng với vấn đề sang dự báo và chủ động điều hành; từ quản lý từng địa phương, từng lĩnh vực riêng lẻ sang quản trị theo hệ sinh thái và liên kết vùng.
Có thể hình dung một hệ thống điều hành dữ liệu du lịch quốc gia có khả năng cập nhật gần thời gian thực các chỉ số về thị trường, lượng khách, công suất lưu trú, dòng khách tại các điểm đến, xu hướng tìm kiếm, mức độ quan tâm trên mạng xã hội và phản hồi của du khách. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để hỗ trợ hoạch định chính sách, điều tiết thị trường và xử lý các tình huống phát sinh.
Đặc biệt, trong bối cảnh ngành du lịch hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững, dữ liệu sẽ giúp cân bằng giữa phát triển và bảo tồn, giữa thu hút khách và sức chứa của điểm đến, giữa tăng trưởng số lượng và nâng cao giá trị kinh tế từ mỗi du khách.
Nâng cao năng lực số của toàn ngành
Nghị quyết 57-NQ/TW cũng chỉ ra một trong những điểm nghẽn của quá trình chuyển đổi số là nguồn nhân lực. Đối với ngành du lịch, đây là vấn đề cần được đặc biệt quan tâm.
Chuyển đổi số không thể chỉ là nhiệm vụ của bộ phận công nghệ thông tin. Cán bộ quản lý du lịch cần có năng lực sử dụng dữ liệu để ra quyết định; cán bộ truyền thông, quảng bá, xúc tiến cần biết khai thác AI và phân tích dữ liệu thị trường; doanh nghiệp cần có năng lực vận hành trên các nền tảng số; người lao động cần được trang bị kỹ năng số phù hợp với vị trí việc làm.
Nói cách khác, chuyển đổi số phải trở thành năng lực phổ thông của toàn ngành. Mỗi cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong lĩnh vực du lịch cần hiểu về chuyển đổi số, công nghệ có thể giúp mình làm việc tốt hơn như thế nào và dữ liệu mình tạo ra có thể đóng góp gì cho hệ thống chung. Đây chính là yếu tố quyết định để biến các chủ trương của Nghị quyết thành kết quả thực tế.
Động lực để du lịch bứt phá trong kỷ nguyên mới
Nghị quyết 57-NQ/TW không chỉ mở ra một định hướng lớn về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, mà còn tạo ra động lực mới để ngành du lịch đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong kỷ nguyên số, dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ ngày càng trở thành những nguồn lực quan trọng, giúp ngành du lịch nâng cao hiệu quả quản lý, thấu hiểu thị trường, cá nhân hóa trải nghiệm và tạo ra những giá trị mới cho du khách, doanh nghiệp và điểm đến.
Với tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW, chuyển đổi số không còn là một lựa chọn, mà trở thành yêu cầu tất yếu để du lịch Việt Nam bứt phá trong giai đoạn phát triển mới. Đây chính là cơ hội để ngành du lịch chuyển từ tư duy ứng dụng công nghệ sang tư duy phát triển dựa trên dữ liệu và đổi mới sáng tạo; từ khai thác những lợi thế sẵn có sang kiến tạo những giá trị mới; từ tăng trưởng theo chiều rộng sang nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh. Tận dụng tốt động lực này sẽ góp phần thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong ngành du lịch, qua đó tạo nền tảng vững chắc để du lịch Việt Nam phát triển nhanh, bền vững.
Trung tâm Thông tin du lịch
