Lễ hội Đua thuyền truyền thống trên sông Đồng Nai hằng năm diễn ra vào dịp đầu xuân thu hút sự quan tâm của người dân, du khách. Ảnh: My Ny

Với nỗ lực bảo tồn di sản, ứng dụng công nghệ hiện đại trong quảng bá, các lễ hội ở Đồng Nai đã và đang vượt ra khỏi không gian làng xã, trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng thúc đẩy kinh tế - xã hội, lan tỏa đến bạn bè trong và ngoài nước.

Hấp dẫn các lễ hội đầu năm mới

Sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, phường Trấn Biên là một trong những điểm đến có nhiều lễ hội được tổ chức. Trong đó, ngày 25-2 đến ngày 1-3 (từ mùng 9 đến 13 tháng Giêng) sẽ diễn ra Lễ hội Chùa Ông (Thất phủ Cổ miếu, khu phố Nhị Hòa). Đây là lễ hội được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2023.

Trưởng ban Trị sự Thất phủ Cổ miếu Huỳnh Hữu Nghĩa cho hay: Điểm mới của Lễ hội Chùa Ông năm nay là nghi lễ nghinh thần và nghinh Đức ông Quan thánh Đế quân cùng chư vị tôn thần dân gian, chư vị tôn thần có công với vùng đất Đồng Nai xuất du sẽ diễn ra vào lúc 8h30 đến 11h30 ngày 26-2. Lễ xuất du diễn ra muộn hơn mọi năm nhằm tránh kẹt xe giờ cao điểm. Đoàn xuất du có khoảng 800 người tham gia diễu hành trên các tuyến đường như: Cách Mạng Tháng Tám, Nguyễn Trãi, Nguyễn Văn Trị, Phan Chu Trinh… Tổng chiều dài lượt đi và về khoảng 2,2km.

“Tối cùng ngày, Lễ hội Chùa Ông năm 2026 sẽ khai mạc với nhiều hoạt động như: dâng hương cúng trời, chiếu phim tư liệu về Lễ hội Chùa Ông; chương trình nghệ thuật và hoạt cảnh sân khấu hóa chủ đề Nhân nghĩa thiên thu do Nhà hát Nghệ thuật Đồng Nai biểu diễn. Trong suốt các ngày diễn ra lễ hội còn diễn ra các hoạt động thả đèn hoa đăng trên sông Đồng Nai, thả phúc khí cầu, các trò chơi dân gian… Qua đó, đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng, tâm linh của các tầng lớp nhân dân” - ông Nghĩa chia sẻ.

Lễ hội đua thuyền truyền thống trên sông Đồng Nai năm nay do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND phường Trấn Biên tổ chức sẽ diễn ra vào ngày 28-2 (nhằm ngày 12 tháng Giêng) tại khu vực trước di tích đình Tân Lân. Đây là một trong những hoạt động văn hóa, thể thao tiêu biểu đầu xuân, thu hút nhiều đội đua đến từ các xã, phường trong tỉnh và một số địa phương lân cận tham gia tranh tài. Không chỉ tái hiện sinh động truyền thống của cư dân vùng đất Đồng Nai, lễ hội còn tạo nên không khí sôi nổi, lan tỏa tinh thần đoàn kết, ý chí bền bỉ và khát vọng vươn lên của cộng đồng.

Dự kiến trong quý I-2026, Đồng Nai sẽ tổ chức Lễ công bố Lễ hội Sayangva (cúng thần Lúa) của đồng bào Chơro được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể năm 2025. Lễ hội được đồng bào Chơro ở các xã, phường: Phú Lý, Định Quán, Bảo Vinh, Bình Lộc… tổ chức thường niên vào khoảng thời gian từ 15-2 đến ngày 15-4 âm lịch. Đây là lễ hội lớn nhất trong năm của người Chơro nhằm cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống bình yên, nhà nhà được ấm no, hạnh phúc.

Toàn tỉnh có gần 400 lễ hội được tổ chức hằng năm, trong đó có 6 lễ hội được ghi danh vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, hơn 150 lễ hội truyền thống của các dân tộc thiểu số. Ở các đình, chùa, miếu thường xuyên diễn ra lễ hội truyền thống, lễ hội kỳ yên, góp phần tạo nên bức tranh sinh động, đa sắc màu trong đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân.

Công nghệ số mở rộng không gian văn hóa lễ hội

Trong bối cảnh chuyển đổi số, lễ hội Đồng Nai không còn bị giới hạn bởi không gian và thời gian. Công nghệ số đã trở thành “cầu nối” đưa di sản đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Nhiều năm nay, các lễ hội ở Đồng Nai đã được ghi hình, livestream trên mạng xã hội (Facebook, YouTube, TikTok…). Điều này cho phép hàng trăm ngàn lượt người xem trong và ngoài nước đều có thể theo dõi đầy đủ các nghi lễ truyền thống, hòa mình vào không gian lễ hội ngay trên điện thoại thông minh.

Đáng chú ý là việc ngành văn hóa, thể thao và du lịch đã ứng dụng công nghệ, xây dựng các tour tham quan thực tế ảo tại di tích Đền thờ và mộ Nguyễn Hữu Cảnh, phường Trấn Biên; Di tích quốc gia đình An Hòa (nơi có Lễ hội Kỳ yên đình An Hòa, phường Long Hưng) hay di tích Mộ cự thạch Hàng Gòn (nơi có Lễ hội Vía Ông Đá, phường Hàng Gòn) đã cho phép du khách tương tác, nghe thuyết minh tự động mà không cần hướng dẫn viên. Việc tích hợp mã QR tại các điểm di tích cũng giúp du khách dễ dàng truy cập thông tin chi tiết quá trình hình thành, phát triển và các lễ hội tại di tích một cách linh hoạt.

Ông Ngô Tấn Bông, Trưởng ban Quản lý Di tích đình thần Hưng Long (phường Chơn Thành, tỉnh Đồng Nai) cho biết: “Vào tháng 7 âm lịch hằng năm, tại di tích diễn ra Lễ hội Cầu bông của người Kinh - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Những năm gần đây, lễ hội đã được ghi hình, phát trên sóng truyền hình và các nền tảng Facebook, YouTube, vừa tạo điều kiện để người dân theo dõi vừa góp phần quảng bá hình ảnh địa phương, lan tỏa những giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống đến cộng đồng”.

Sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn giá trị truyền thống và ứng dụng công nghệ số đã giúp các lễ hội tại Đồng Nai ngày càng lan tỏa sâu rộng. Không chỉ đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng, văn hóa của nhân dân, các lễ hội còn trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Đồng Nai năng động, giàu bản sắc trong tiến trình hội nhập.          

My Ny