Hoạt động khảo sát thực địa tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Chùa Hương

Tổ chức Lễ hội theo hướng an toàn, văn minh, chất lượng

Trên cơ sở các nghị quyết của Thành ủy Hà Nội, Đảng ủy xã Hương Sơn và định hướng phát triển công nghiệp văn hóa giai đoạn 2025-2030, Ban Tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương đã xây dựng kế hoạch tổ chức và quản lý lễ hội năm 2026 với chủ đề xuyên suốt: “An toàn - Thân thiện - Chất lượng”.

Mục tiêu chung là tổ chức lễ hội đúng quy định pháp luật, bảo đảm trang nghiêm, an toàn, văn minh; giữ gìn và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc của quần thể di tích Hương Sơn; đồng thời đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tâm linh chính đáng của nhân dân và du khách thập phương. Thông qua lễ hội, hình ảnh Chùa Hương và xã Hương Sơn tiếp tục được quảng bá là điểm đến văn hóa - tâm linh tiêu biểu của Thủ đô, hướng tới phát triển du lịch bền vững, chất lượng cao, gắn bảo tồn di sản với phát triển kinh tế địa phương.

Việc tổ chức và quản lý lễ hội được triển khai đồng bộ, thống nhất, bám sát sự lãnh đạo, chỉ đạo của Thành ủy, UBND thành phố Hà Nội và Ban Thường vụ Đảng ủy xã Hương Sơn. Các nhiệm vụ được phân công theo phương châm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ hiệu quả; đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng tham gia phục vụ lễ hội. Công tác bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đường thủy, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ, an toàn thực phẩm, y tế và vệ sinh môi trường được xác định là yêu cầu xuyên suốt.

Lễ hội truyền thống Du lịch Chùa Hương năm 2026 diễn ra từ ngày 18/2/2026 đến hết ngày 11/5/2026 (tức từ mùng 2 tháng Giêng đến ngày 25/3 năm Bính Ngọ), trong đó lễ khai hội tổ chức vào ngày 22/2/2026 (mùng 6 tháng Giêng). Không gian lễ hội bao trùm toàn bộ Khu di tích quốc gia đặc biệt Chùa Hương với 4 tuyến tham quan chính, gồm 20 điểm đền, chùa, động thờ Phật. Sau lễ hội truyền thống, các hoạt động du lịch văn hóa, tín ngưỡng, trải nghiệm tiếp tục được tổ chức nhằm kéo dài mùa du lịch, từng bước hướng tới hoạt động du lịch quanh năm.

Phần lễ được tổ chức trang trọng, tuân thủ nghi thức truyền thống của Phật giáo và tín ngưỡng dân gian, thể hiện khát vọng cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, đời sống nhân dân bình an, hạnh phúc. Phần hội được tổ chức có chọn lọc, chú trọng các hoạt động văn hóa, nghệ thuật dân gian, sinh hoạt cộng đồng mang tính giáo dục; hạn chế các hoạt động phô trương, thương mại hóa, qua đó nâng cao chất lượng trải nghiệm của du khách.

Công tác rà soát, xử lý tình trạng lấn chiếm không gian di tích, sử dụng đất không đúng mục đích, buôn bán tự phát trong khu vực bảo vệ di tích và vùng phụ cận

Phát triển du lịch Chùa Hương bền vững gắn với chỉnh trang không gian di tích

Công tác chuẩn bị cho Lễ hội Du lịch Chùa Hương năm 2026 gắn chặt với nhiệm vụ chỉnh trang, sắp xếp lại không gian di tích, kết nối phát triển du lịch bốn mùa và triển khai Đề án đổi mới mô hình tổ chức, quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Khu di tích quốc gia đặc biệt quần thể Hương Sơn theo chỉ đạo của UBND thành phố Hà Nội.

Các cơ quan chức năng của thành phố và xã Hương Sơn đã và đang tập trung rà soát, xử lý tình trạng lấn chiếm không gian di tích, sử dụng đất không đúng mục đích, buôn bán tự phát trong khu vực bảo vệ di tích và vùng phụ cận - những vấn đề tồn tại kéo dài, ảnh hưởng đến cảnh quan, trật tự và sự tôn nghiêm của di tích. Công tác giải phóng mặt bằng, thu hồi các diện tích đất công đã hết thời hạn sử dụng được triển khai theo đúng quy định của pháp luật, gắn với quy hoạch tổng thể quần thể Hương Sơn, nhằm từng bước trả lại không gian cảnh quan, sự thông thoáng và tính linh thiêng cho di tích, nhất là tại các khu vực trọng điểm như suối Yến, các bến đò, chùa Thiên Trù, động Hương Tích và các tuyến đường phục vụ khách tham quan.

Việc chỉnh trang không gian di tích không chỉ phục vụ riêng mùa lễ hội năm 2026 mà còn là bước đi quan trọng trong chiến lược bảo tồn và phát huy giá trị di tích Chùa Hương một cách bài bản, lâu dài, phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững. Trong quá trình triển khai, Ban Tổ chức và chính quyền địa phương đặc biệt chú trọng bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu bảo tồn di sản và sinh kế chính đáng của người dân; từng bước bố trí lại các khu vực kinh doanh dịch vụ theo quy hoạch, hình thành các không gian dịch vụ tập trung, gọn gàng, bảo đảm mỹ quan và phù hợp với không gian văn hóa - tâm linh của di tích.

Cảnh quan sông núi tại Hương Sơn hài hòa giữa thiên nhiên và không gian văn hóa - tín ngưỡng.

Đáng chú ý, Ban Tổ chức đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong công tác tổ chức và quản lý lễ hội. Hạ tầng viễn thông được đầu tư đồng bộ; hệ thống camera AI được xã hội hóa lắp đặt tại các điểm trọng tâm để giám sát an ninh, trật tự và văn minh lễ hội. Công tác bán vé, kiểm soát vé thắng cảnh và dịch vụ đò thuyền được thực hiện bằng phương thức điện tử, mã QR, bảo đảm công khai, minh bạch. Trung tâm điều hành lễ hội và đường dây nóng được vận hành liên tục nhằm tiếp nhận, xử lý kịp thời các phản ánh của du khách.

Trong suốt thời gian diễn ra lễ hội, công tác bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông được đặt lên hàng đầu; tăng cường tuần tra, kiểm soát trên các tuyến đường bộ, bến bãi và các tuyến thủy nội địa, đặc biệt là suối Yến. Hoạt động vận chuyển khách bằng đò thuyền phải bảo đảm an toàn tuyệt đối, trang bị đầy đủ áo phao cứu sinh; nghiêm cấm thuyền gắn động cơ trái phép và các hành vi bán hàng rong trên sông, suối. Các vi phạm về trật tự, an toàn, lấn chiếm không gian di tích được xử lý nghiêm theo quy định.

Sau mùa lễ hội truyền thống, từ tháng 5 đến tháng 12/2026, xã Hương Sơn tiếp tục triển khai các hoạt động phát triển du lịch bốn mùa; tăng cường liên kết vùng; tổ chức các sự kiện văn hóa, thể thao, nghệ thuật; quảng bá sản phẩm nông sản, đặc sản địa phương; xây dựng các sản phẩm du lịch sinh thái - tâm linh, du lịch thiền mang bản sắc riêng của Chùa Hương.

Với sự chuẩn bị toàn diện, đồng bộ và quyết liệt, Ban Tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương năm 2026 hướng tới xây dựng một mùa lễ hội an toàn, văn minh, thân thiện, chất lượng cao, góp phần khẳng định vị thế Chùa Hương là điểm đến văn hóa - tâm linh đặc biệt của Thủ đô và cả nước, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu phát triển du lịch bền vững trong giai đoạn mới.

Trung tâm Thông tin du lịch