Hưng Yên: Gắn lễ hội truyền thống với bảo tồn di sản và khai thác giá trị văn hóa
Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp An Ninh (xã Phụ Dực) giới thiệu sản phẩm tới du khách tại lễ hội đền Trần tỉnh Hưng Yên năm 2026.
Tiềm năng từ di sản
Hiện nay, tỉnh có hơn 1.150 lễ hội truyền thống, trong đó 20 lễ hội được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Các lễ hội diễn ra quanh năm, đặc biệt sôi động vào mùa xuân, gắn với tín ngưỡng thờ các bậc tiền nhân, anh hùng dân tộc và phản ánh đời sống văn hóa của cư dân đồng bằng Bắc Bộ. Với hệ thống nghi lễ, trò chơi dân gian, nghệ thuật trình diễn và tri thức dân gian đặc sắc, lễ hội trở thành nguồn tài nguyên văn hóa quý giá để tỉnh phát triển công nghiệp văn hóa gắn với du lịch và dịch vụ.
Những năm gần đây, nhiều lễ hội được tổ chức theo hướng hài hòa giữa bảo tồn và khai thác giá trị văn hóa, góp phần tăng sức hút đối với du khách. Việc kết nối lễ hội với các tour, tuyến du lịch văn hóa, du lịch trải nghiệm, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương và thúc đẩy phát triển thương mại, dịch vụ, tạo thêm sinh kế cho người dân. Trong những ngày diễn ra lễ hội đền Phù Ủng năm 2026, di tích lịch sử - văn hóa đền Phù Ủng (xã Phạm Ngũ Lão) đón trên 40 nghìn lượt du khách về chiêm bái, tham quan. Cùng với hoạt động tâm linh, các dịch vụ thương mại diễn ra sôi động với gần 100 hộ kinh doanh tham gia phục vụ du khách. Lễ hội không chỉ góp phần giáo dục truyền thống lịch sử, bồi đắp lòng tự hào dân tộc mà còn tạo động lực phát triển kinh tế địa phương. Nhờ lượng khách tăng cao vào mùa lễ hội, nhiều hộ dân đã đầu tư phát triển dịch vụ ăn uống, lưu trú và kinh doanh sản phẩm đặc trưng. Xã Phạm Ngũ Lão luôn chú trọng công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích, bảo đảm lễ hội diễn ra trang trọng, an toàn, đúng quy định. Không chỉ tạo sức hút về văn hóa và du lịch, các lễ hội còn trở thành kênh quảng bá hiệu quả cho sản phẩm OCOP, đặc sản và làng nghề truyền thống. Tham gia gian hàng trưng bày tại lễ hội là cơ hội để Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp (HTX DVNN) An Ninh (xã Phụ Dực) quảng bá sản phẩm OCOP như gạo làng Giành, gạo làng Giành - Đài thơm 8… tới đông đảo du khách. Qua các hoạt động kết nối, HTX có thêm cơ hội tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường tiêu thụ, đồng thời nâng cao chất lượng và hình thức sản phẩm để đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường.
Để lễ hội là nguồn lực phát triển
Theo UNESCO, công nghiệp văn hóa bao gồm nhiều lĩnh vực như nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, xuất bản, du lịch văn hóa và các sản phẩm sáng tạo. Trong đó, lễ hội truyền thống được xem là nguồn tài nguyên đặc biệt vì hội tụ cả giá trị vật thể và phi vật thể như tín ngưỡng, phong tục, nghệ thuật trình diễn và tri thức dân gian. Trong xu thế hiện nay, khai thác giá trị lễ hội theo hướng phát triển công nghiệp văn hóa không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn góp phần cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Đây là nội dung được xác định trong Kế hoạch số 52-KH/TU của Tỉnh ủy về triển khai thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW.
Thời gian qua, các lễ hội ở tỉnh được tổ chức ngày càng bài bản, từng bước gắn với hoạt động trải nghiệm văn hóa và du lịch cộng đồng. Tỉnh quan tâm đầu tư hạ tầng du lịch, hình thành các tuyến tham quan gắn với hệ thống di tích lịch sử, văn hóa trọng điểm; đồng thời đẩy mạnh công tác quảng bá, liên kết phát triển du lịch giữa các địa phương... Để nâng cao hiệu quả quản lý, UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo tăng cường công tác tổ chức và quản lý lễ hội. Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch triển khai ký cam kết thực hiện Bộ tiêu chí về xây dựng môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống, bảo đảm các hoạt động diễn ra văn minh, an toàn, đúng quy định, hạn chế tình trạng thương mại hóa ảnh hưởng đến giá trị nguyên gốc của lễ hội.
Đồng chí Phạm Văn Hiệu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẳng định: Lễ hội truyền thống là lợi thế nổi bật để tỉnh phát triển du lịch văn hóa. Việc gắn kết lễ hội với các tour, tuyến tham quan không chỉ tạo sức hấp dẫn đối với du khách mà còn mở ra không gian quảng bá hiệu quả cho sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương và văn hóa làng nghề. Qua đó góp phần xây dựng hình ảnh vùng đất, con người Hưng Yên, thúc đẩy hoạt động thương mại, dịch vụ, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và từng bước phát huy giá trị di sản gắn với phát triển kinh tế địa phương.
Để lễ hội thực sự trở thành nguồn lực phát triển bền vững, ngành văn hóa, thể thao và du lịch tỉnh tiếp tục đẩy mạnh gắn kết giữa bảo tồn di sản với phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa; chú trọng xây dựng các sản phẩm trải nghiệm, quà tặng mang đậm bản sắc địa phương, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quảng bá lễ hội và di sản. Cùng với khai thác giá trị kinh tế, tỉnh đặc biệt quan tâm gìn giữ không gian văn hóa lễ hội, bảo đảm các nghi lễ truyền thống được thực hành đúng bản sắc và phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng trong bảo tồn, phát huy giá trị di sản.
Dương Miền
