Di sản sống giữa lòng cộng đồng
Lễ may áo Bà thể hiện tính cộng đồng sâu sắc trong mùa Vía Bà hằng năm. Ảnh: Thanh Tiến
Lễ hội của cộng đồng
Sáng sớm ngày rằm tháng tư âm lịch, khuôn viên Miếu Bà Chúa Xứ núi Sam, phường Vĩnh Tế đông đúc hơn thường lệ. Đây là ngày đặc biệt, khi hàng trăm người cùng tham gia lễ may áo Bà. Tỉ mẩn xỏ từng mũi kim qua lớp vải gấm rực rỡ, chị Hồ Mộng Dao, ngụ phường Tịnh Biên chia sẻ: “Tôi theo mẹ đi may áo dâng Bà từ hồi còn trẻ, giờ tôi đã gần 50 tuổi rồi. Tôi chỉ có tấm lòng trong từng đường kim, mũi chỉ đơn sơ để dâng lên Bà. Năm nào không đi được, trong lòng cứ thấy bứt rứt, không yên. Bởi vậy, hơn 20 năm qua, tôi chỉ vắng mặt ở lễ may áo Bà 1 lần”.
Ngoài chị Dao, có hơn 400 người, đa số là phụ nữ cùng quây quần ở khu vực võ ca của Miếu Bà để tham gia lễ may áo Bà. Mỗi người một câu chuyện, có người vì lời khấn vái cho cháu đậu vào đại học, có người mong mau khỏi bệnh, có người cầu bình an… “Những chị em ở đây không phân biệt quê quán, xuất thân. Ai có tiền thì dâng Bà xấp vải, chúng tôi không có điều kiện thì ra công ngồi may. Chị em không hẹn trước, nhưng mỗi người một tay, cùng phụ nhau để chiếc áo dâng lên Bà đẹp nhất, trang trọng nhất”, chị Dao cho biết.
Theo Ban Quản trị Lăng miếu Núi Sam, lễ may áo Bà là một phần của mùa Vía Bà hằng năm. Tính cộng đồng thể hiện rõ qua việc các thợ may lành nghề, người dân từ khắp nơi tự nguyện đến góp công quả. Mỗi năm, bà con sẽ may 96 áo dâng Bà, 96 áo Cô, 96 củng Cậu. Với năm nhuận, số lượng áo dâng Bà sẽ tăng lên, để mỗi tháng Bà sẽ thay 8 chiếc.
Để tri ân những người tham gia may áo dâng Bà, Ban Quản trị Lăng miếu Núi Sam mời họ bữa cơm chay nhằm thắt chặt tình gắn bó. Đây là nét đẹp duy trì nhiều năm, khẳng định truyền thống đoàn kết cộng đồng của lễ hội. Ngoài ra, Ban Quản trị Lăng miếu Núi Sam tổ chức đãi các món chay vào ngày rằm hằng tháng, với hàng ngàn suất ăn phục vụ du khách thập phương, mang đến những trải nghiệm khó quên cho du khách.
Lan tỏa giá trị nhân văn
Không chỉ cố kết cộng đồng, Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam còn thể hiện tính nhân văn với nhiều hoạt động an sinh xã hội ý nghĩa. Chào mừng Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam năm 2026, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam phường Vĩnh Tế tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa.
Theo bà Huỳnh Thị Thu Trang - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Vĩnh Tế, đơn vị đã bàn giao 30 căn nhà đại đoàn kết cho hộ khó khăn về nhà ở, từ nguồn hỗ trợ của Ban Quản trị Lăng miếu Núi Sam; tặng 395 thẻ bảo hiểm y tế cho người dân; tặng 320 phần quà cho hộ dân có hoàn cảnh khó khăn từ nguồn xã hội hóa. “Chúng tôi cũng phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Châu Đốc tặng 200 phần quà cho hộ dân có hoàn cảnh khó khăn. Đây là hoạt động ý nghĩa nhằm lan tỏa giá trị nhân văn của lễ hội đến với cộng đồng. Qua đó, chúng tôi cũng nhận được sự hưởng ứng tích cực của những tấm lòng thiện nguyện trong xã hội”, bà Trang cho biết.
Trực tiếp trao quà cho hộ dân có hoàn cảnh khó khăn, bà Châu Bích Loan - đại diện nhóm thiện nguyện San sẻ yêu thương Châu Đốc phấn khởi chia sẻ: “Được tham gia giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn là niềm vui của chúng tôi. Chúng tôi tin vào con đường hướng thiện nên sẽ luôn đồng hành với các hoạt động an sinh xã hội tại địa phương, nhất là trong lễ hội Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam năm nay”.
Ban Quản trị Lăng miếu núi Sam cũng thường xuyên thực hiện công tác an sinh xã hội từ nguồn Quỹ công đức Miếu Bà. Hằng năm, đơn vị dành khoảng 20 tỷ đồng cho các hoạt động an sinh xã hội. Ngoài ra, cũng dành khoảng 2 tỷ đồng mỗi năm để nuôi dưỡng, hỗ trợ những người cơ nhỡ, lang thang trước khi vận động họ về lại địa phương. Trưởng Ban Quản trị Lăng miếu Núi Sam Nguyễn Phúc Hoan cho biết: “Chúng tôi xác định Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam là của cộng đồng và cũng vì cộng đồng. Do đó, mỗi nghi lễ truyền thống phải đảm bảo tính nghiêm trang, các hoạt động của phần hội phải vui tươi, phục vụ mọi người tốt nhất. Chúng tôi sẽ luôn phát huy tinh thần này để lễ hội xứng đáng với vị thế một Di sản phi vật thể đại diện của nhân loại”.
Thanh Tiến
