Điện Biên: Niềm vui ngày hội lớn
Nghệ nhân múa khèn xã Pu Nhi luyện tập để biểu diễn trong dịp Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông.
Với đồng bào Mông tại Điện Biên, cây khèn đã trở thành biểu tượng văn hóa, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của cộng đồng. Trải qua bao thế hệ, tiếng khèn vẫn được gìn giữ, trao truyền, trở thành sợi dây kết nối cộng đồng, góp phần làm nên bản sắc riêng của đồng bào vùng cao. Khi Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV đang đến gần, tiếng khèn như ngân vang rộn rã hơn, hòa cùng niềm vui, sự háo hức của bà con các bản làng chờ đón một ngày hội lớn.
Tại bản Tìa Ló, xã Pu Nhi, không khí ngày hội nhộn nhịp suốt những ngày qua. Những bài khèn quen thuộc nay được tập luyện kỹ càng hơn, các động tác múa được chỉnh sửa để mang đến những phần trình diễn đẹp mắt nhất. Tiếng khèn khi trầm lắng, da diết, lúc lại khỏe khoắn, rộn ràng theo những vòng múa và nhịp chân dứt khoát. Giữa không gian núi rừng, âm thanh ấy mang theo nét đẹp mộc mạc, phóng khoáng của người Mông, gợi lên hình ảnh những mùa xuân rộn rã, những cuộc vui cộng đồng và đời sống văn hóa giàu bản sắc. Với đồng bào Mông ở Tìa Ló, ngày hội lần này còn mang một ý nghĩa đặc biệt khi bản được lựa chọn là địa điểm tổ chức các hoạt động trải nghiệm văn hóa, mở ra cơ hội giới thiệu cảnh sắc thiên nhiên, phong tục và những nét sinh hoạt truyền thống tới đông đảo du khách.
Trưởng bản Tìa Ló Chá A Mua cho biết, ngay khi được thông báo về các hoạt động trải nghiệm trong khuôn khổ ngày hội, bà con dân bản đều rất phấn khởi, tích cực chỉnh trang nhà cửa, vệ sinh đường bản, chuẩn bị các điều kiện đón khách và tập luyện những tiết mục văn hóa truyền thống. Ai cũng mong muốn góp một phần công sức để du khách có những trải nghiệm tốt đẹp, cảm nhận được sự gần gũi, chân thành và lòng mến khách của người Mông nơi đây. Ông Chá A Mua chia sẻ: “Chúng tôi mong khi du khách về Tìa Ló sẽ được trải nghiệm đời sống, nghe tiếng khèn, xem múa khèn và hiểu hơn về văn hóa của người Mông. Qua ngày hội, bà con cũng mong hình ảnh của bản được nhiều người biết đến hơn, tạo thêm cơ hội để phát triển du lịch cộng đồng, nâng cao đời sống cho người dân”.
Không khí rộn ràng ấy cũng hiện hữu trong những buổi tập luyện tại Đoàn Nghệ thuật tỉnh. 16 nghệ nhân múa khèn dân tộc Mông đến từ các xã Sính Phình, Mường Toong đang miệt mài chuẩn bị cho ngày hội. Mỗi người mang theo những bài khèn, kỹ thuật biểu diễn được tích lũy qua nhiều năm gắn bó với nhạc cụ truyền thống. Múa khèn Mông đòi hỏi người biểu diễn vừa có kỹ thuật thổi khèn tốt, vừa phải có sức khỏe, sự dẻo dai và khả năng phối hợp nhuần nhuyễn giữa âm thanh với động tác hình thể. Bởi vậy, dù đã quen thuộc với những bài khèn truyền thống, các nghệ nhân vẫn dành nhiều thời gian tập luyện, chỉnh sửa từng động tác, bảo đảm sự đồng đều, đẹp mắt trong mỗi phần trình diễn.
Trong số những nghệ nhân tham gia ngày hội, anh Giàng A Tòng, xã Mường Toong mang theo niềm háo hức được biểu diễn trước đông đảo bạn bè, du khách. Gắn bó với cây khèn và những điệu múa truyền thống, anh hiểu rằng mỗi lần được đứng trong không gian lễ hội là thêm một cơ hội để giới thiệu vẻ đẹp văn hóa của dân tộc mình. Anh Giàng A Tòng chia sẻ: “Tôi đã luyện tập rất kỹ để khi tham gia ngày hội có thể biểu diễn thật tốt, giới thiệu với mọi người cái hay, cái đẹp của tiếng khèn Mông và văn hóa dân tộc mình. Tôi cũng mong được giao lưu với các nghệ nhân, các đội bạn, học thêm những bài khèn hay, những cách biểu diễn mới để tiếp tục rèn luyện và gìn giữ tiếng khèn Mông ở địa phương”.
Xác định đây là sự kiện văn hóa có ý nghĩa quan trọng, là dịp để Điện Biên giới thiệu những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Mông tới bạn bè, du khách, Đoàn Nghệ thuật tỉnh đã chủ động xây dựng nội dung, lựa chọn các tiết mục tiêu biểu và tập hợp nghệ nhân tham gia biểu diễn. Công tác luyện tập được tổ chức nghiêm túc, chú trọng thể hiện đúng đặc trưng văn hóa truyền thống, đồng thời tạo nên sức hấp dẫn trong từng tiết mục. Mỗi nghệ nhân đều ý thức được trách nhiệm của mình khi góp mặt trong ngày hội, bởi những bài khèn, điệu múa được trình diễn cũng chính là hình ảnh văn hóa của quê hương gửi tới bạn bè phương xa.
Ông Phạm Mạnh Cường, Trưởng Đoàn nghệ thuật tỉnh cho biết: “Chúng tôi đã dàn dựng các tiết mục múa khèn gắn với đời sống văn hóa của đồng bào Mông, đồng thời tái hiện một số nghi thức truyền thống như lễ trừ tà và các sinh hoạt văn hóa trong dịp lễ, Tết. Ngoài ra, các nghệ nhân cùng tham gia các hoạt động của ngày hội, góp phần tạo nên không khí sôi động, giàu bản sắc. Qua mỗi tiết mục, chúng tôi mong muốn gửi tới bạn bè, du khách tình cảm và sự trân quý của người Điện Biên”.
Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV, năm 2026 chính thức khai mạc vào tối nay (9/10) và diễn ra đến ngày 11/10. Tiếng khèn Mông ngân vang giữa ngày hội lớn, mang theo niềm tự hào về bản sắc văn hóa được gìn giữ qua bao thế hệ. Trong âm thanh tha thiết ấy là tình yêu quê hương, là sự chân thành, mến khách của đồng bào các dân tộc Điện Biên, cùng hòa thành lời mời gọi bạn bè bốn phương về với miền đất lịch sử, cùng chung vui trong những ngày hội đậm đà bản sắc vùng cao.
Diệp Chi
