Cao Bằng là mảnh đất giàu bản sắc văn hóa với các làng nghề truyền thống và nhiều loại hình nghệ thuật độc đáo như: hát Then, múa Chầu, nghề rèn, làm giấy bản, dệt thổ cẩm… Những giá trị văn hóa này vốn gắn liền với đời sống cộng đồng và sinh hoạt thường nhật, nhưng trong bối cảnh hội nhập, nếu không có biện pháp truyền tải phù hợp, nhiều di sản có nguy cơ bị mai một. Chính vì vậy, sự kết hợp giữa giữ gìn truyền thống và ứng dụng công nghệ số đang mở ra hành trình mới cho văn hóa dân tộc địa phương.

Không chỉ tiếp nối nghề của cha ông, các bạn trẻ ngày nay còn biết cách làm mới và quảng bá rộng rãi văn hóa bản địa trên nền tảng số. Tại làng rèn Pác Rằng, xã Quảng Uyên, anh Lương Văn Khiêm là một điển hình, không chỉ giữ nghề rèn truyền thống mà anh còn phát triển kênh TikTok “Dao Phúc Sen Hà Khiêm” với hơn 31.000 lượt theo dõi, thu hút hàng triệu lượt xem video, đưa sản phẩm dao thủ công đặc trưng của địa phương đến gần hơn với khách hàng trong và ngoài nước. Anh Khiêm cho biết: Tôi muốn giữ nghề rèn của cha ông, nhưng nếu chỉ làm theo cách cũ thì rất khó bán hàng. Mạng xã hội giúp tôi vừa quảng bá sản phẩm, vừa kể câu chuyện về làng nghề để nhiều người hiểu và trân trọng hơn. Nhờ đó, tôi tiếp cận được lượng khách lớn hơn rất nhiều so với bán truyền thống.

Cùng với đó, các bạn trẻ ở làng nghề làm giấy bản, làm hương, dệt thổ cẩm… cũng dùng mạng xã hội để giới thiệu quy trình sản xuất các sản phẩm và câu chuyện nghề. Những nội dung này không chỉ giúp làng nghề được nhiều người biết đến mà còn góp phần kết nối thị trường tiêu thụ, tạo thêm cơ hội phát triển kinh tế cho cộng đồng địa phương.

Nhờ quảng bá trên không gian số, nhiều làng nghề truyền thống ngày càng được khách du lịch trong và ngoài tỉnh tìm đến tham quan và trải nghiệm.

Không chỉ là nghề thủ công, văn hóa phi vật thể như hát Then, đàn tính cũng được thế hệ trẻ chú trọng đưa vào không gian số. Nhiều bạn trẻ tại các xã chủ động quay video, kể chuyện hát Then, lan tỏa trên Facebook, TikTok, YouTube… giúp loại hình nghệ thuật này tiếp cận được khán giả trên khắp cả nước. Đây là cách quảng bá văn hóa dân tộc theo phong cách hiện đại, gần gũi và hấp dẫn hơn đối với thế hệ trẻ. Tiêu biểu có em Chu Thị Viễn (sinh năm 2005), xóm Tân Phong, xã Đàm Thủy. Viễn bắt đầu quảng bá hát Then trên không gian số từ cuối năm 2024 thông qua các nền tảng mạng xã hội Facebook, TikTok với kênh “Noọng Viễn Cao Bằng”, hiện kênh có gần 20.000 lượt theo dõi, nhiều video đạt hàng trăm nghìn lượt xem; các clip còn được chia sẻ trên nhiều hội nhóm Facebook, góp phần lan tỏa văn hóa Tày trên môi trường số đến đông đảo công chúng trong và ngoài tỉnh. Em Viễn chia sẻ: Trước đây hát Then chủ yếu biểu diễn ở địa phương, ít người trẻ biết đến. Khi đưa lên mạng xã hội, em thấy nhiều bạn cùng trang lứa quan tâm hơn, có người còn nhắn tin hỏi về lời hát, ý nghĩa bài Then. Qua các trang mạng xã hội, em mong góp một phần nhỏ để văn hóa dân tộc không bị mai một trong thời đại công nghệ.

Nhiều người trẻ khác cũng tận dụng công nghệ số để kể lại câu chuyện văn hóa riêng của từng địa phương, từ lễ hội truyền thống, phong tục tập quán đến âm nhạc, ẩm thực, trang phục thông qua các các kênh như: Cao Bằng review, Ăn sập Cao Bằng, Hoài ở Cao Bằng, Thổ Địa Cao Bằng... Những nội dung được đầu tư hình ảnh, âm thanh, góc quay sáng tạo không chỉ tạo ra giá trị nghệ thuật mà còn thúc đẩy nhận thức cộng đồng về văn hóa bản địa, biến di sản không chỉ là ký ức mà trở thành trải nghiệm sống động trong đời sống hiện đại.

Với sự sáng tạo và tinh thần trách nhiệm, thế hệ trẻ là cầu nối đưa văn hóa truyền thống vươn xa, góp phần xây dựng Cao Bằng trở thành điểm sáng văn hóa trong kỷ nguyên số.

Linh Nhi