Hương vị bánh quê

Bánh quê mà kể tên thì có hơn 100 loại, đa dạng từ cách chế biến, hương vị mặn, ngọt, hình dáng đến màu sắc. Bánh quê là món được dùng trong lúc “buồn miệng”, lót dạ lúc lỡ bữa, thay cho bữa sáng hay đãi khách khi nhà có đám tiệc. Bánh quê vẫn luôn giữ một vị trí riêng trong lòng người thưởng thức. Trong ký ức mỗi người, những thứ quà thảo thơm của các bà, các mẹ không thiếu những món bánh quê. Khi lớn lên, đi xa lại mang theo nỗi nhớ quê hương, nhớ cả hương vị bánh quê. Những chiếc bánh xanh, trắng, tím, vàng đủ màu sắc với mùi thơm lừng của nước cốt dừa, mùi lá dứa tạo nên sự quyến rũ, chiều lòng từ trẻ em đến người lớn tuổi. Chiếc bánh đơn giản mà gắn bó nghĩa tình, gây nhớ nhung vì hương vị thân thương, thơm ngọt. Bởi vậy, nghe ở đâu có chợ bán bánh quê, ai nấy đều háo hức tìm đến thưởng thức cho bằng được.

Giản đơn về thành phần, chỉ từ bột gạo, bột nếp, đường, nước cốt dừa, lá dứa… qua bàn tay khéo léo của các bà, các mẹ pha trộn lại theo từng công thức, rồi cho ra những loại bánh quê khác nhau. Để có được những chiếc bánh quê phải trải qua nhiều công đoạn, người làm bánh cẩn thận đong đo từng loại nguyên liệu. Từng loại bánh sẽ có công thức và bí quyết riêng. Với người làm bánh lành nghề, đôi khi chỉ cần nhìn sơ qua là đã biết bột đủ “dậy” để khi hấp bánh có độ bông, xốp như mong muốn. Nhờ có những người làm bánh lành nghề, các loại bánh dân gian vẫn giữ hương vị đậm đà vốn có. Từng chiếc bánh bò, bánh ít trần, bánh ướt, bánh khoai mì, bánh chuối… được tạo nên hình, nên dáng, thơm ngon, tròn vị. Những chiếc bánh đơn sơ mà ngọt lành lưu giữ tinh túy của những sản vật làng quê và sự chăm chút của người chế biến.

Nhiều gia đình vẫn nhờ vào nghề làm các loại bánh quê để mưu sinh, ổn định cuộc sống. Gia đình chị Quách Thị Liền, ngụ phường Rạch Giá có truyền thống làm bánh lâu đời. Hằng ngày, cứ tầm khoảng 2 giờ sáng lúc mọi nhà, mọi người còn say giấc thì gian bếp nhà chị Liền đỏ lửa đón ngày lao động mới. Chị Liền tất bật hấp bánh để kịp giao cho khách và bán buổi chợ sáng. Căn bếp nhỏ của chị mỗi ngày cho ra lò hơn chục loại bánh quê nóng hổi, dậy mùi thơm ngọt ngào. Những mẻ bánh được làm ra phần được bỏ sỉ, phần trả đơn đặt hàng của khách đặt ăn trong gia đình hay đãi đám tiệc.

Những chiếc bánh quê thơm béo, ngọt ngào. Ảnh: Tiểu điền

30 tuổi, chị Liền đã có hơn 10 năm gắn bó với nghề làm bánh quê. Chị Liền bộc bạch: “Nghề làm bánh của gia đình được lưu truyền qua 3 đời, bà ngoại truyền cho mẹ, rồi mẹ truyền cho chị em tôi. Nghề làm bánh này hầu như các công đoạn đều làm thủ công, tốn thời gian và công sức, chủ yếu lấy công làm lời. Nghề này mang lại nguồn thu nhập khá, giúp gia đình tôi ổn định cuộc sống. Không chỉ để mưu sinh, các thành viên trong gia đình tôi đều vui vì gìn giữ được nghề truyền thống của gia đình góp phần lan tỏa hương vị bánh quê đến thực khách gần xa”.

Nhiều năm theo nghề, gia đình chị Liền vẫn giữ công thức làm bánh truyền thống, không sử dụng phẩm màu. Chị Liền tỉ mỉ từ việc chọn nguyên liệu cho đến các bước chế biến, dừa được sên kỹ lưỡng làm nhân bánh ướt, còn đậu xanh, đường, nước cốt dừa phải pha trộn đúng công thức mới cho ra được chiếc bánh bò, bánh da lợn đậu xanh thơm ngon, mềm béo. Các loại bánh gia đình chị Liền làm được nhiều khách hàng ưa chuộng bởi giữ được hương vị ngày xưa, nhờ vào phương thức chế biến hoàn toàn bằng thủ công.

Mỗi buổi sáng, chị Liền có mặt tại chợ Tắc Ráng, phường Rạch Giá để bán bánh. Mâm bánh quê với màu sắc bắt mắt nằm ở góc chợ, thu hút bao ánh nhìn của người qua lại. Hằng ngày, những khách hàng thân thiết, vẫn đón đợi mâm bánh quê dân dã của chị Liền để mua thưởng thức. “Mỗi cái bánh có giá 4.000 đồng, giá bình dân, hợp túi tiền nên bán nhanh hết lắm! Mỗi ngày, tôi bán vài trăm cái bánh các loại. Có nhiều khách quen, ngày nào cũng mua bánh thưởng thức. Có người mua ăn vặt, cũng có người ăn thay bữa sáng, bởi vậy dọn hàng ra sớm sẽ hết sớm. Gần Tết khách đến đặt bánh nhiều hơn. Mấy hôm nay cũng có nhiều khách đặt bánh để cúng ông bà, đãi khách dịp Tết”, chị Liền vui vẻ chia sẻ.

Ngày nay, có rất nhiều loại bánh ngon khác, nhưng những món bánh quê vẫn được nhiều người lựa chọn trong dịp lễ, tết, đám tiệc và ngày thường. Thỉnh thoảng có những hội thi, hội chợ, gian hàng bánh quê xuất hiện, thu hút khách qua lại thưởng thức những món bánh quê bình dị, ngọt ngào thấm mùi quê hương…

Tiểu Điền