Giá trị lịch sử trường tồn của Pác Bó

Pác Bó gắn liền với những địa danh đã trở thành biểu tượng cách mạng như: hang Cốc Bó, suối Lê-nin, núi Các Mác, lán Khuổi Nặm... Tại đây, Bác Hồ đã sống và làm việc trong điều kiện hết sức gian khổ nhưng luôn lạc quan, tin tưởng vào thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

Tháng 5/1941, Hội nghị Trung ương 8 do Bác Hồ chủ trì tại Pác Bó đã đưa ra những quyết sách chiến lược có ý nghĩa lịch sử, xác định nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu, quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh, tạo tiền đề trực tiếp cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Những quyết định mang tầm vóc thời đại ấy đã làm thay đổi vận mệnh dân tộc, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho đất nước. Giá trị lịch sử của Pác Bó vì thế không chỉ thể hiện qua hệ thống di tích vật thể mà còn là giá trị tinh thần to lớn, nơi hun đúc ý chí cách mạng, lòng yêu nước và niềm tin sắt son vào con đường mà Đảng và Bác Hồ đã chọn.

Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó, xã Trường Hà.

Bảo tồn di tích gắn với đầu tư có trọng tâm, trọng điểm

Những năm qua, tỉnh luôn xác định công tác bảo tồn, tôn tạo Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó là nhiệm vụ chính trị quan trọng. Giai đoạn 2020 - 2024, tỉnh huy động và lồng ghép hàng chục tỷ đồng từ ngân sách Trung ương và địa phương tu bổ, tôn tạo các hạng mục di tích, cải tạo cảnh quan, đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật, phục vụ công tác quản lý và đón tiếp khách tham quan. Ngày 3/10/2017, công trình nhà trưng bày và nhà làm việc Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó có diện tích sử dụng khoảng 5.700 m2 được đưa vào sử dụng. Đây là công trình nằm trong kế hoạch từng bước thực hiện Đề án xây dựng, bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Khu di tích nhằm giới thiệu rõ hơn, đầy đủ hơn thời kỳ hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Pác Bó. Đồng thời, giới thiệu rõ vai trò, vị trí của căn cứ địa Pác Bó trong bối cảnh lịch sử giai đoạn tiền khởi nghĩa; nêu bật những tình cảm sâu đậm của nhân dân các dân tộc Cao Bằng đối với Bác Hồ.

Hệ thống trưng bày nhằm giới thiệu, giữ gìn và phát huy những hiện vật, tài liệu, di tích liên quan đến cuộc đời hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Cao Bằng, góp phần nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của người dân; tuyên truyền cho các thế hệ hiểu rõ về lịch sử, truyền thống của con người và mảnh đất Cao Bằng. Công trình nhà trưng bày còn bảo tồn nguyên vẹn những giá trị nổi trội về địa mạo, địa chất, cảnh quan, sinh thái tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó. Từ đó khai thác tiềm năng du lịch hiệu quả, đồng thời chuyển đổi kinh tế, cơ cấu lao động, nâng cao đời sống nhân dân địa phương.

Công tác quản lý, bảo vệ di tích được thực hiện chặt chẽ theo đúng quy định của Luật Di sản văn hóa. Các hạng mục được bảo dưỡng định kỳ, bảo đảm gìn giữ tối đa yếu tố gốc, hạn chế tác động tiêu cực của thời tiết và môi trường. Đội ngũ cán bộ, viên chức Ban Quản lý các Khu di tích Quốc gia đặc biệt thường xuyên được bồi dưỡng nghiệp vụ, kiến thức lịch sử để nâng cao chất lượng thuyết minh, phục vụ du khách. Việc sưu tầm, nghiên cứu, bổ sung tư liệu, hiện vật liên quan đến thời gian Bác Hồ hoạt động tại Pác Bó tiếp tục được quan tâm, từng bước hoàn thiện nội dung trưng bày, nâng cao giá trị khoa học, giáo dục của khu di tích.

Cùng với nhiệm vụ bảo tồn, khu di tích ngày càng phát huy tốt vai trò là trung tâm giáo dục truyền thống cách mạng. Trung bình mỗi năm, Khu di tích đón gần 200.000 lượt khách, trong đó có hàng chục nghìn lượt cán bộ, đảng viên, học sinh, sinh viên tham gia các hoạt động học tập thực tế, sinh hoạt chính trị, về nguồn.

Nhiều cơ quan, đơn vị lựa chọn Pác Bó là nơi tổ chức lễ kết nạp đảng viên mới, báo công dâng Bác, sinh hoạt chuyên đề học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Thông qua các hoạt động, giá trị lịch sử của Pác Bó được lan tỏa sâu rộng, góp phần bồi đắp lý tưởng cách mạng, tinh thần trách nhiệm cho thế hệ trẻ.

Cán bộ, đảng viên tham quan không gian trưng bày tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó.

Gắn bảo tồn di tích với phát triển du lịch bền vững

Trong định hướng phát triển du lịch của tỉnh, khu di tích được xác định là điểm nhấn quan trọng trong tuyến du lịch lịch sử, văn hóa của Công viên địa chất Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng. Những năm gần đây, lượng khách tham quan khu di tích chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số khách đến Cao Bằng, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Cùng với đầu tư hạ tầng, tỉnh chú trọng xây dựng các sản phẩm du lịch “về nguồn”, du lịch trải nghiệm gắn với văn hóa bản địa. Người dân khu vực xung quanh di tích từng bước tham gia các mô hình du lịch cộng đồng, dịch vụ homestay, bán sản phẩm truyền thống, tạo việc làm và tăng thu nhập. Hiện nay, thu nhập bình quân của nhiều hộ dân tham gia dịch vụ du lịch tăng từ 1,3 - 1,5 lần so với trước đây, góp phần cải thiện đời sống và nâng cao ý thức gìn giữ di sản.

Bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó không chỉ đơn thuần là giữ gìn những hiện vật, cảnh quan vật lý mà còn bảo tồn, nuôi dưỡng và lan tỏa những giá trị tinh thần, ý chí, lòng yêu nước, tinh thần cách mạng đã được hun đúc, biến nơi đây thành biểu tượng của cội nguồn và sức mạnh dân tộc. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, những giá trị lịch sử từ Pác Bó tiếp tục là nguồn động lực tinh thần to lớn, hun đúc ý chí tự lực, tự cường và khát vọng phát triển. Từ cội nguồn cách mạng Pác Bó, tinh thần Hồ Chí Minh vẫn không ngừng lan tỏa, soi đường cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Nông Hậu