Chùa Tà Pạ, tỉnh An Giang. Ảnh: Nguyễn Thanh Tùng

Cụ thể hóa các hệ giá trị gắn với nhiệm vụ của từng lĩnh vực

Theo Kế hoạch, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xác định việc triển khai đồng bộ các hệ giá trị là nhiệm vụ có tính xuyên suốt, gắn với các chủ trương của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa và con người Việt Nam. Kế hoạch tập trung triển khai thống nhất các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của Bộ; đồng thời hướng dẫn, phối hợp, đôn đốc việc xây dựng, thực hành và lan tỏa hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ.

Mục tiêu đặt ra là đưa việc xây dựng, thực hành và lan tỏa các hệ giá trị trở thành nội dung trọng tâm trong công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, tổ chức các hoạt động văn hóa; gia đình; thể dục, thể thao; du lịch; báo chí; xuất bản, in, phát hành; thông tin điện tử; thông tin cơ sở và thông tin đối ngoại trong phạm vi quản lý nhà nước của Bộ, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát triển con người Việt Nam toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

Kế hoạch yêu cầu xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; nội dung công việc, cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, tiến độ thực hiện và kết quả đầu ra, đồng thời đề cao trách nhiệm của người đứng đầu. Các hệ giá trị được cụ thể hóa thành tiêu chí, chuẩn mực ứng văn hóa xử phù hợp với từng đối tượng, lĩnh vực và điều kiện thực tiễn; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, bảo đảm việc theo dõi, đánh giá triển khai thực hiện Kế hoạch.

Cùng với đó, phát huy vai trò chủ thể của cá nhân, cộng đồng, lấy con người làm trung tâm; thực hiện lồng ghép các nội dung hệ giá trị vào chiến lược, chương trình, đề án, phong trào và nhiệm vụ thường xuyên, bảo đảm kế thừa, đồng bộ, hiệu quả, tránh chồng chéo, hình thức và lãng phí nguồn lực.

Tập trung vào thể chế, truyền thông, môi trường văn hóa, chuyển đổi số và hợp tác quốc tế

Kế hoạch xác định 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm: hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách và cơ chế thí điểm thực hành các hệ giá trị; tuyên truyền, giáo dục và lan tỏa các hệ giá trị; vận dụng các hệ giá trị trong xây dựng môi trường văn hóa và phát triển kinh tế - xã hội; nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hợp tác quốc tế trong triển khai đồng bộ các hệ giá trị.

Trong đó, về thể chế, rà soát, nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các cơ chế, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật, tiêu chí, quy tắc ứng xử nhằm thể chế hóa đầy đủ các hệ giá trị. Đồng thời nghiên cứu, xây dựng, tổ chức thí điểm, nhân rộng các mô hình thực hành phù hợp với từng lĩnh vực, đối tượng, địa bàn và cộng đồng.

Công tác tuyên truyền, giáo dục được triển khai trên nhiều phương thức và nền tảng. Các cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình được định hướng xây dựng chuyên trang, chuyên mục, tuyến tin, bài, phóng sự; giới thiệu, nhân rộng các gương điển hình, mô hình tiêu biểu, cách làm hay. Phát triển các sản phẩm truyền thông số, chiến dịch truyền thông trên nền tảng số, đồng thời theo dõi, nắm bắt và định hướng dư luận xã hội.

Trong xây dựng môi trường văn hóa và phát triển kinh tế xã hội, các hệ giá trị sẽ được lồng ghép tại gia đình, cộng đồng, cơ quan, đơn vị và các thiết chế văn hóa, gắn với triển khai Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Kế hoạch cũng đặt ra yêu cầu nghiên cứu, thí điểm cơ chế hỗ trợ nhóm yếu thế và đối tượng chính sách xã hội tiếp cận, hưởng thụ sản phẩm, dịch vụ văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch văn hóa trên nền tảng số dùng chung của ngành.

Về nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nghiên cứu cơ chế chuyển hóa từ nhận thức thành hành vi; xây dựng các mô hình thực hành, công cụ đo lường và đánh giá tác động. Đồng thời sản xuất, phổ biến nội dung số; ứng dụng thực tế ảo, thực tế tăng cường và trí tuệ nhân tạo trong các chương trình trải nghiệm, giáo dục tại bảo tàng, di tích, thư viện, thiết chế văn hóa cơ sở và trên nền tảng số dùng chung.

Cánh đồng tam giác mạch, tỉnh Tuyên Quang. Ảnh: Nguyễn Hữu Thông

Bộ cũng sẽ xây dựng bộ tiêu chí, chỉ số và phương pháp theo dõi, đánh giá mức độ nhận thức, thực hành các hệ giá trị; tổ chức khảo sát, phân tích, đánh giá và dự báo xu hướng biến đổi. Song song với đó là xây dựng, tích hợp và vận hành nền tảng số, dữ liệu, bảng điều hành và các công cụ phục vụ theo dõi, đánh giá, báo cáo kết quả thực hiện, bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Trong hợp tác quốc tế, đẩy mạnh công tác truyền thông, quảng bá, giới thiệu các hệ giá trị Việt Nam đến cộng đồng quốc tế thông qua các Tuần Văn hóa, Ngày Văn hóa Việt Nam, các lễ hội văn hóa - du lịch Việt Nam tại nước ngoài, các sự kiện văn hóa đối ngoại, thể thao và du lịch ở trong nước.

Thí điểm mô hình thực hành hệ giá trị trong phát triển du lịch gắn với giá trị văn hóa

Kế hoạch được triển khai trong nhiều giai đoạn, từ năm 2026 - 2035, với các nhiệm vụ có thời hạn và sản phẩm cụ thể. Trong đó có những nhiệm vụ hoàn thành trong năm 2027 như xây dựng khung tiêu chí, hướng dẫn lồng ghép các hệ giá trị; các nhiệm vụ thực hiện giai đoạn 2026 - 2030, 2026 - 2035 và các nhiệm vụ triển khai thường xuyên hằng năm.

Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ chỉ đạo tổ chức tuyên truyền, phổ biến quán triệt nội dung Kế hoạch tới toàn thể công chức, viên chức, người lao động của đơn vị; tăng cường kiểm tra, đôn đốc việc triển khai thực hiện Kế hoạch, định kỳ hằng năm báo cáo kết quả thực hiện về Cục Văn hóa - Thông tin cơ sở và Gia đình để tổng hợp, báo cáo Lãnh đạo Bộ báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Cục Văn hóa - Thông tin cơ sở và Gia đình chủ trì, phối hợp với Văn phòng Bộ và các cơ quan, đơn vị có liên quan theo dõi, đôn đốc, kiểm tra tiến độ và kết quả thực hiện Kế hoạch, định kỳ tổng hợp báo cáo và tham mưu Bộ trưởng các giải pháp cần thiết nhằm bảo đảm Kế hoạch được triển khai đồng bộ, hiệu quả.

Vụ Tổ chức cán bộ đầu mối công tác thi đua, khen thưởng, vinh danh tập thể, cá nhân tiêu biểu, xuất sắc trong triển khai Kế hoạch, thực hành các hệ giá trị. Vụ Kế hoạch, Tài chính thẩm định và phối hợp báo cáo lãnh đạo Bộ những vấn đề liên quan đến tài chính.

Các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao tổ chức hoặc phối hợp kiểm tra, theo dõi việc thực hiện Kế hoạch hằng năm và theo chuyên đề; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những biểu hiện hình thức, lệch lạc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và nhân rộng mô hình hiệu quả, xử lý nhiệm vụ chậm tiến độ, đề cao trách nhiệm người đứng đầu.

Đối với lĩnh vực du lịch, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giao Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam chủ trì xây dựng cơ chế thí điểm mô hình thực hành hệ giá trị trong phát triển du lịch gắn với giá trị văn hóa. Trong đó, hai mô hình được xác định gồm “Điểm đến văn hóa” gắn với thực hành các hệ giá trị và “Du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống”. Việc triển khai được thực hiện theo các giai đoạn 2027, 2028 - 2030 và 2031 - 2035, với các sản phẩm gồm mô hình thí điểm, tài liệu hướng dẫn, báo cáo đánh giá và tổng kết.

Đồng thời, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam được giao nghiên cứu, bổ sung Bộ quy tắc ứng xử văn minh du lịch và gắn với truyền thông, giáo dục các hệ giá trị, thực hiện trong năm 2027. Kết quả của nhiệm vụ gồm bộ tiêu chí, tài liệu hướng dẫn và chương trình đào tạo. Đây là một trong những nội dung nhằm cụ thể hóa các hệ giá trị thành chuẩn mực ứng xử trong hoạt động du lịch.

Trung tâm Thông tin du lịch