Hệ sinh thái biển đảo phong phú

Lý Sơn là địa điểm yêu thích của nhiều người khi nhắc đến du lịch biển đảo ở Quảng Ngãi. Nằm cách đất liền khoảng 15 hải lý, Lý Sơn không chỉ giữ vị trí quan trọng như cửa ngõ hướng ra biển quốc tế, là cầu nối giữa KKT Dung Quất với các trung tâm du lịch lớn của miền Trung mà còn là vùng đất giàu giá trị lịch sử, văn hóa và thiên nhiên đặc sắc.

Nơi đây gắn liền với nền văn hóa Sa Huỳnh có lịch sử khoảng 3.000 năm, được minh chứng qua nhiều di chỉ khảo cổ học có giá trị. Đặc biệt, Lý Sơn mang đậm dấu ấn lịch sử chủ quyền biển đảo của dân tộc với các di tích tiêu biểu như: Âm linh tự, mộ lính Hoàng Sa và Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa - những di sản văn hóa độc đáo phản ánh truyền thống bảo vệ chủ quyền biển đảo qua nhiều thế hệ.

Bên cạnh đó, các công trình tín ngưỡng, lễ hội dân gian như chùa Hang, lễ hội đua thuyền Tứ linh hay Lăng Tân thờ cá Ông đã góp phần tạo nên bản sắc văn hóa biển đảo riêng biệt. Ngoài ra, Lý Sơn còn là một phần quan trọng của di sản địa chất Lý Sơn - Bình Châu với hệ thống núi lửa biển đảo độc đáo, cảnh quan thiên nhiên ấn tượng cùng Khu bảo tồn biển giàu hệ sinh thái san hô và thảm cỏ biển.

Bãi biển Châu Tân, xã Đông Sơn, thu hút đông đảo du khách đến tham quan bởi biển trong xanh, bờ cát trắng mịn trải dài. Ảnh: Mỹ Duyên

Với những tiềm năng và lợi thế nổi bật về tài nguyên thiên nhiên, văn hóa và lịch sử, Lý Sơn đã được công nhận là Khu du lịch cấp tỉnh và trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách gần xa. Vào dịp hè năm nay, nhiều du khách từ khắp nơi đã lựa chọn Lý Sơn để du lịch nghỉ dưỡng.

Bà Lê Ngọc Oanh, ở tỉnh Bắc Ninh, cùng gia đình đã quay trở lại Lý Sơn lần thứ hai sau chuyến đi đầu tiên đến hòn đảo vào năm 2024. Bà Oanh cho biết, ở Lý Sơn, gia đình tôi được trải nghiệm lặn ngắm san hô ở Hang Câu, thu hoạch hành với nông dân, đón bình minh tại cột cờ Tổ quốc ở núi Thới Lới, đến thăm chùa Hang và ngủ qua đêm tại đảo Bé. Khung cảnh tuyệt đẹp của mảnh đất tiền tiêu hòa cùng sự mến khách, thân thiện của người dân đã giúp gia đình tôi có một trải nghiệm nghỉ dưỡng vô cùng tuyệt vời.

Theo Chủ tịch UBND đặc khu Lý Sơn Nguyễn Văn Huy, địa phương hiện có hơn 1.200 phòng nghỉ qua đêm thuộc hệ thống homestay cùng các khách sạn, resort đạt tiêu chuẩn 3 sao. Từ đầu năm 2026 đến nay, lượng khách đến tham quan và nghỉ dưỡng tại Lý Sơn ghi nhận đạt mức tăng trưởng tích cực so với cùng kỳ năm trước.

Đặc biệt, từ tháng 5/2026, mỗi ngày, đặc khu đón từ 2.000 - 3.000 lượt khách, cho thấy sức hút ngày càng lớn của Lý Sơn trên bản đồ du lịch biển đảo ở miền Trung. Ông Huy cho biết, đề án phát triển đặc khu Lý Sơn trở thành trung tâm du lịch biển đảo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã được UBND tỉnh ban hành là nền tảng quan trọng, vừa là điều kiện thuận lợi, vừa là động lực để cấp ủy, chính quyền và người dân chung tay nỗ lực đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và phát triển theo hướng bền vững.

“UBND đặc khu đang đẩy mạnh công tác quảng bá hình ảnh điểm đến, phát triển sản phẩm du lịch mới, chỉnh trang khu dân cư và nâng cấp hạ tầng du lịch nhằm nâng cao chất lượng trải nghiệm, tạo ấn tượng đẹp và những kỷ niệm đáng nhớ cho du khách khi đến với Lý Sơn”, ông Huy nhấn mạnh.

Ngày 22/5/2026, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã quyết định ban hành Đề án Phát triển đặc khu Lý Sơn thành trung tâm du lịch biển đảo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Ảnh: Đức Thành

Cùng với Lý Sơn, Sa Huỳnh cũng là địa điểm du lịch lý tưởng cho những du khách yêu thích du lịch trải nghiệm văn hóa bản địa. Sa Huỳnh được ví như “viên ngọc ẩn” bởi bức tranh thiên nhiên hoang sơ, thơ mộng mang chiều sâu của một nền văn minh khảo cổ rực rỡ.

Đến với Sa Huỳnh, du khách không chỉ được ngắm nhìn những bờ biển xanh thơ mộng, được nghe tiếng sóng vỗ rì rào, mà còn được hòa mình vào đời sống đậm đà bản sắc văn hóa của cư dân vùng biển. Những công việc thường nhật như giong thuyền đi đánh bắt cá, làm muối mộc mạc, thuần chất của cư dân nơi đây lại mang đến cho du khách những trải nghiệm dung dị, nhưng không kém phần ấn tượng, thú vị.

Với bờ biển trong xanh, cát trắng mịn trải dài, sóng biển êm ả, thời gian qua, biển An Sen và biển Châu Tân, ở xã Đông Sơn, luôn thu hút đông đảo du khách đến đây trải nghiệm tắm biển, cắm trại và tham gia các hoạt động thể thao, chèo SUP trên biển.

Theo Chủ tịch UBND xã Đông Sơn Phan Đình Chí, bên cạnh lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, Đông Sơn còn sở hữu nhiều giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc như Di tích lịch sử cấp quốc gia Địa đạo Đám Toái, mũi Ba Tân Gân, đảo Hòn Nhàn cùng các rạn san hô tự nhiên quý hiếm. Đây là những tài nguyên rất có giá trị để hình thành các sản phẩm du lịch mang tính khác biệt, góp phần tạo điểm nhấn cho du lịch biển đảo của tỉnh.

Không chỉ có Lý Sơn giàu địa chất, địa mạo, Sa Huỳnh mang chiều sâu văn hóa lịch sử hay Đông Sơn với không gian biển sinh thái, Quảng Ngãi còn có hàng chục bãi biển thơ mộng, trải dài từ bắc vào nam gắn với văn hóa bản địa đặc sắc. Đây là những tiềm năng giúp Quảng Ngãi định vị thương hiệu du lịch biển đảo riêng biệt trên bản đồ du lịch Việt Nam.

Xây dựng chiến lược phát triển dài hạn

Mặc dù sở hữu hệ sinh thái biển đảo đa dạng, nhưng việc phát triển du lịch biển đảo ở Quảng Ngãi vẫn chưa bứt phá xứng tầm với những lợi thế, tiềm năng sẵn có.

Hiện nay, hầu hết các địa phương ven biển còn làm du lịch theo lối mòn, sản phẩm du lịch còn đơn điệu, tính mùa vụ cao; chưa mạnh dạn liên kết, đầu tư để tạo ra những sản phẩm du lịch đặc trưng, du lịch trải nghiệm hấp dẫn du khách. Các tour văn hóa, sinh thái, nghỉ dưỡng biển đảo chưa được phát triển bài bản.

Hạ tầng du lịch chưa đồng bộ, chất lượng nguồn nhân lực du lịch chưa cao, hình ảnh điểm đến chưa được định vị rõ ràng... Để thúc đẩy phát triển du lịch biển đảo, thời gian qua, ngành du lịch tỉnh đã tập trung đánh giá thực trạng, nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch biển đảo và đề xuất các giải pháp mang tính chiến lược bền vững.

Theo Phó Giám đốc Sở VHTTDL Bạch Thị Mân, biển đảo là lợi thế nổi trội, là không gian phát triển chiến lược của du lịch Quảng Ngãi. Trong thời gian tới, ngành du lịch sẽ tập trung khai thác lợi thế này theo hướng chuyên nghiệp, bền vững và có bản sắc riêng; không phát triển dàn trải, mà ưu tiên hình thành các sản phẩm đặc trưng như du lịch biển đảo Lý Sơn, du lịch nghỉ dưỡng biển Mỹ Khê, du lịch văn hóa Hoàng Sa, thể thao biển, ẩm thực biển, trải nghiệm làng chài và các tuyến kết nối ven biển.

Cùng với đó, ngành chú trọng nâng cao chất lượng dịch vụ, bảo vệ môi trường biển, bảo tồn giá trị văn hóa của cộng đồng cư dân ven biển. Tăng cường chuyển đổi số trong quảng bá và quản lý điểm đến; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư các sản phẩm du lịch có chất lượng.

Mục tiêu là xây dựng du lịch biển đảo Quảng Ngãi trở thành sản phẩm có sức cạnh tranh khác biệt, vừa tạo động lực phát triển kinh tế, vừa góp phần gìn giữ tài nguyên, văn hóa và hình ảnh quê hương.

Mỹ Duyên - Đức Thành